TIẾT 9 – CÁC BỘ KINH ÁO NGHĨA THƯ TRONG VĂN HỌC PHÁI NGỘ ĐẠO

“Âm thanh”, “Ngôn từ”, “Nguyên âm Ngộ đạo” và “Diệu âm” về Sấm chớp và các Thiên thần trong kinh Khải huyền– Bảy Nguyên âm và 49 Huyền năng – Bảy Nguyên âm và Bảy Căn chủng – Khi Cuộc tuần hoàn thứ Bảy đã hoàn tất thì không còn Thời gian nữa – Ý nghĩa của Nước và Lửa trong các Bí pháp – “Sinh khí” – Lửa vốn đồng nhất với Tự ngã – Biết được “Hồng danh” – Chu kỳ Garuda – Các Đấng Kapilas thật là Xa xưa – Kapila là tên gọi chung của các Đấng Thiên tôn Kumāras.

tiết 9

Các bộ kinh áo nghĩa thư

trong văn học phái NGỘ ĐẠO

 

Trong quyển Các Nhà Ngộ đạo và Tàn tích của họ, King đã nhắc chúng ta rằng trong ngôn ngữ Hy Lạp một chữ chỉ có một nguyên âm và một tiếng. Ðiều này đưa đến nhiều sự giải thích lầm lạc đối với những người chưa được điểm đạo. Tuy nhiên, khi chỉ căn cứ trên sự kiện được biết rõ này, người ta có thể thử so sánh và phóng rải ánh sáng tràn đầy trên nhiều ý nghĩa thần bí. Do đó, các chữ "Âm" và "Lời" rất thường được sử dụng trong Áo nghĩa thư và Purānas, có thể được so sánh với những "Nguyên âm" của phái Ngộ đạo và "Âm thanh" của Sấm sét và các Thiên thần trong sự Thiên khải. Những chữ giống như thế được tìm thấy trong Pistis Sophia và trong những Ðoạn văn khác cùng các Thủ bản cũ. Ðiều này được chính tác giả thực tế của tác phẩm mà chúng ta vừa đề cập đến đã nhận xét.

Qua Hippolytus, một trong những Giáo phụ đầu tiên, chúng ta học được những gì mà Marcus – một môn đồ của Pythagoras hơn là một tín đồ Thiên Chúa giáo theo phái Ngộ đạo, và chắc hơn hết là một nhà Kabalah – đã nhận được trong sự thiên khải thần bí. Người ta nói Marcus đã được mặc khải rằng:

 

Bảy vị trời  ^[[1]]. . . . mỗi vị phát ra một nguyên âm, tất cả hợp chung lại thành một kinh kính mừng duy nhất, "mà âm thanh truyền xuống [từ bảy vị trời này] đến địa cầu, trở thành Ðấng Sáng tạo và cha của mọi vật hiện hữu trên địa cầu". ^[[2]]

 

Ðược phiên dịch từ cú pháp Huyền bí, song ngôn ngữ đơn giản hơn, điều này có nghĩa là: Thượng Ðế Thất phân đã phân hóa thành bảy vị Thượng Đế, hay các Mãnh lực Sáng tạo (Nguyên âm), Ðấng này (Thượng Ðế Ngôi Hai hay "Âm thanh") đã sáng tạo vạn hữu trên Ðịa cầu.

Chắc chắn ai đã quen thuộc với văn học của phái Ngộ đạo có thể khó thấy trong sách Khải huyền của Thánh John một tác phẩm có cùng trường phái tư tưởng. Vì chúng ta thấy Thánh John nói:

 

Bảy tiếng sấm vang lên . . . [và] tôi sắp viết . . . [nhưng] tôi nghe một tiếng từ bầu trời nói với tôi, hãy Phong kín những vật mà bảy tiếng sấm phát ra và đừng viết về chúng. ^[[3]]

Phán quyết giống như thế được nói với Marcus, cùng một phán quyết như thế được nói với tất cả những bán Ðiểm đạo đồ và các Ðiểm đạo đồ khác. Chính sự tương đồng của những sự diễn tả đã sử dụng, và của những ý niệm ẩn tàng, bao giờ cũng một phần nào phản bội những Bí pháp. Chúng ta phải luôn luôn tìm kiếm nhiều ý nghĩa trong mỗi bí nhiệm có tính cách ẩn dụ được khám phá, nhất là trong những bí nhiệm có số bảy và tích số của bảy với bảy hay là bốn mươi chín. Hiện nay, trong Pitis Sophia, khi Rabbi Jesus được các môn đệ của người yêu cầu khám phá "Các Bí pháp về Ánh sáng của Cha người" – nghĩa là của Thượng ngã chiếu diệu bởi sự Ðiểm đạo và Kiến thức Thiêng liêng – Jesus trả lời:

 

Bạn có thể tìm kiếm bí pháp này không? Không có bí pháp nào tuyệt diệu hơn các bí pháp này; chúng mang linh hồn của các bạn vào Ánh sáng của Ánh sáng, vào cõi của Chân lý và Thiện hảo, vào nơi không có đực, cái, không có hình dạng, trừ Ánh sáng vĩnh cửu, chỉ có sự im lặng. Vậy không có gì tuyệt diệu hơn những bí nhiệm đó, bí nhiệm mà bạn tìm cách đi vào, chỉ trừ ra bí nhiệm của bảy Nguyên âm và bốn mươi chín Quyền năng của chúng trong đó. Và không danh xưng nào tuyệt diệu hơn tất cả các (Nguyên âm) ấy. ^[[4]]

 

Khi đề cập đến "Lửa," Thiên bình luận viết:

 

Bảy Cha và Bốn mươi chín Con cháy rực trong Bóng tối, song họ là sự sống và Ánh sáng và sự nối tiếp trong đó xuyên qua Thời kỳ Vĩ đại.

 

Vậy, hiển nhiên rằng trong mỗi sự giải thích theo Nội môn của những tín ngưỡng ngoại môn, được trình bày dưới một hình thức ẩn dụ, có cùng ý niệm ẩn tàng như thế – số bảy căn bản, sự kết hợp của ba và bốn, số BA thiêng liêng    đứng trước tạo nên số mười hoàn hảo.

Những số này cũng áp dụng để chia thời gian, đối với vũ trụ học, siêu hình học, và vật lý học, cũng như đối với con người và tất cả những sự vật khác trong Thiên nhiên hữu hình. Như thế, Bảy Nguyên âm này với bốn mươi chín Quyền năng của chúng tương đồng với Ba và Bảy Lửa của người Ấn Độ và bốn mươi chín Lửa của họ; tương đồng với các bí pháp về số của Simorgh Ba Tư; tương đồng với những bí pháp của Kabalah Do Thái. Những nhà Kabalah Do Thái này, thu nhỏ các con số ấy lại (cách thức "che giấu" của họ), tạo nên kỳ gian của mỗi sự Đổi mới liên tục (hay cái mà chúng ta gọi theo ngôn ngữ Nội môn là Cuộc tuần hoàn) chỉ là 1.000 năm, hay đối với bảy sự Ðổi mới của Ðịa cầu là 7.000 năm, thay vì là 7.000.000.000 như con số gần đúng hơn, và quy định toàn thể kỳ gian của Vũ trụ chỉ 49.000 năm. ^[[5]]  

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      

Hiện nay, Giáo lý Bí truyền cung cấp cho chúng ta chiếc chìa khóa tiết lộ trên căn bản vững chắc của sự tương đồng nhờ đối chiếu mà Garuda, sinh vật nửa người nửa chim có tính cách ẩn dụ và quái đản – Vāhana hay hiện thể trên đó Vishnu, với tư cách Kāla hay "Thời gian" được trình bày như đang cưỡi – là nguồn gốc của tất cả những ẩn dụ như thế. Ngài là Phượng hoàng Ấn Ðộ biểu hiện của thời gian theo chu kỳ và có tính tuần hoàn, "Nhân sư" (Sinha) được trình bày dẫy đầy trên cái mà người ta gọi là những hòn ngọc của phái Ngộ đạo. ^[[6]]

 

Trên bảy tia của vương miện sư tử và tương ứng với các điểm của chúng, có bảy nguyên âm của mẫu tự Hy Lạp, AEHIO¡W để tiêu biểu cho Bảy tầng Trời. ^[[7]]

 

Đó là Sư tử Thái dương hay biểu tượng của Chu kỳ Thái dương như Garuda ^[[8]] là biểu tượng của Ðại Chu kỳ, Ðại Thiên kiếp, đồng vĩnh cửu với Vishnu, dĩ nhiên và cũng là biểu tượng của Mặt trời và Chu kỳ Thái dương. Ðiều này được trình bày do những chi tiết của ẩn dụ. Khi ra đời, Garuda vì sự rực rỡ của mình, bị hiểu lầm là Agni, Hỏa thần, và do đó, được gọi là Gaganeshvara, "Chúa tể của cõi Trời". Sự biểu hiện của người với tư cách Osiris trên những viên ngọc Abraxas (thuộc phái Ngộ đạo) và bởi nhiều đầu của con quái vật ẩn dụ với cái đầu và chiếc mỏ của con chim ưng hay diều hâu – cả hai đều là thái dương điểu – chứng tỏ đặc tính thuộc về mặt trời và tính chất của Garuda. Con của người là Jatāyu, chu kỳ 60.000 năm. Như nhận xét hợp lý của G. W. King:

 

Dù bất cứ ý nghĩa nguyên thủy nào của nó [của viên ngọc với con sư tử thái dương và các nguyên âm] có lẽ được du nhập từ Ấn Ðộ trong hình thức hiện tại (nguồn sự thật này của biểu tượng học thuộc phái Ngộ đạo). ^[[9]]

 

Những bí nhiệm của bảy Nguyên âm phái Ngộ đạo, phát ra bởi những Tiếng sấm của Thánh John, chỉ có thể nhận ra bởi khoa Huyền bí học nguyên thủy của Āryāvarta, được mang đến Ấn Ðộ bởi những người Bà la môn đầu tiên, họ đã được điểm đạo trong vùng Trung Á. Và đây là khoa Huyền bí học mà chúng ta nghiên cứu và cố gắng giải thích càng nhiều càng tốt trong những trang sau đây. Giáo lý của chúng ta về bảy Căn chủng và bảy Cuộc tuần hoàn của sự sống và sự tiến hóa chung quanh Dãy Ðịa cầu của chúng ta, có thể được tìm thấy ngay cả trong sách Khải huyền. ^[[10]] Khi bảy "Tiếng sấm" hay "Âm thanh" hay "Nguyên âm" – một ý nghĩa trong bảy đối với mỗi nguyên âm như thế liên hệ trực tiếp đối với chính Ðịa cầu chúng ta và bảy Căn chủng của nó trong mỗi Cuộc tuần hoàn – "phát ra âm thanh của chúng", nhưng ngăn cấm nhà có Nhãn thông "ghi chép và niêm phong những vật này", điều gì mà vị Thiên thần "đang đứng trên biển và địa cầu" đã làm?

(Ngài) giơ tay lên trời và phát nguyện sống vĩnh viễn, . . . không có thời gian nữa: nhưng trong các ngày của tiếng nói của vị thiên thần thứ bảy, khi Ngài sẽ bắt đầu thốt ra, bí nhiệm của Thượng Ðế [của Chu kỳ] sẽ được chấm dứt. ^[[11]]

 

Theo thuật ngữ Thông Thiên Học, điều này có nghĩa là, khi Cuộc tuần hoàn thứ Bảy hoàn tất, Thời gian sẽ chấm dứt. "Sẽ không có thời gian" – rất là tự nhiên, vì Chu kỳ Hỗn nguyên sẽ bắt đầu và sẽ không còn người nào trên Ðịa cầu để duy trì sự phân chia thời gian, trong sự tan rã theo chu kỳ và ngừng nghỉ của cuộc sống hữu thức.

Tiến sĩ Kenealy và những người khác tin rằng những phép tính về chu kỳ bảy và bốn mươi chín được những vị giáo sĩ Do Thái đem vào xứ Chaldea. Ðiều này có thể đúng hơn. Nhưng những người Babylon có tất cả các chu kỳ này và chỉ giảng dạy chúng trong các đại bí pháp điểm đạo của Huyền thuật về thiên văn của họ, đã nhận được sự minh triết và kiến thức của họ nơi người Ấn Ðộ. Do đó, không khó khăn gì để nhận ra được Giáo lý Bí truyền của chúng ta nơi họ. Trong phép tính lịch bí mật của người Nhật, họ đã có cùng các hình ảnh trong các chu kỳ của họ. Ðối với người Bà la môn, kinh Purānas và Upanishads của họ là một bằng chứng rất hay về điều ấy. Những người sau này đã kinh qua trọn vẹn trong văn học phái Ngộ đạo; và một người Bà la môn chỉ cần đọc Pistis Sophia ^[[12]] để nhận ra được gia tài của tổ phụ mình, ngay cả trong cú pháp và các lối so sánh được sử dụng. Chúng ta hãy so sánh. Trong Pistis Sophia, các môn đồ nói với Đức Jesus:

 

Rabbi khám phá ở chúng ta các bí nhiệm của Ánh sáng [nghĩa là "Lửa của Kiến thức hay sự Giác ngộ"], . . . vì rằng chúng ta đã nghe có một phép rửa tội khác bằng khói và một phép khác nữa bằng Tinh Thần của Ánh sáng Thiêng liêng [nghĩa là Tinh thần của Lửa]. [13]

 

Khi John nói về Jesus:

Thực ra, ta rửa tội con bằng nước; . . . nhưng . . . người sẽ rửa tội con với Đức Thánh linh và với lửa. ^[[14]]

 

Ý nghĩa thực sự của đoạn này rất sâu xa. Ðiều ấy có nghĩa là John, một vị khổ hạnh chưa được điểm đạo không thể truyền đạt cho môn đồ của mình một thứ minh triết lớn lao hơn các Bí pháp, gắn liền với cảnh giới Vật chất mà Nước là tượng trưng. Thuyết Ngộ đạo của người là thuyết thuộc giáo điều công truyền và nghi thức, của nghĩa đen trong Chính thống giáo; ^[[15]] trong khi sự minh triết mà Ðức Jesus, một Ðiểm đạo đồ của những Bí pháp Cao cấp mặc khải cho họ là một loại cao hơn, vì nó chính là sự Minh triết về "Lửa" của thuyết Ngộ đạo thực sự hay là sự Giác ngộ Tinh thần chân thực. Một đàng là Lửa, một đàng là Khói. Đối với Moses đó là Lửa trên Núi Sinai và Minh triết Tinh thần; đối với vô số "người" thấp kém, đối với người thường, Núi Sinai trong (xuyên qua) Khói, có nghĩa là lớp vỏ công truyền của chính thống giáo hay là lối thiên về nghi thức có tính cách môn phái.

Khi nhìn về trước, đọc sự đối thoại giữa các nhà hiền triết Nārada và Devamata trong Anugītā, ^[[16]] một đoạn thư trong Mahābhārata, mà sự cổ xưa và sự hệ trọng của nó có thể học được trong Các Thánh thư của Đông phương, do Giáo sư Max Müller xuất bản. ^[[17]] Nārada nói về "những hơi thở" hay "những hơi gió của sự sống" như trong những bản dịch vụng về, người ta gọi chúng bằng các từ như Prāna, Apāna v.v. . . . mà ý nghĩa Bí truyền đầy đủ và áp dụng vào các nhiệm vụ cá nhân có thể khó diễn đạt bằng Anh ngữ. Ông nói về khoa học này như sau:

 

Kinh Veda dạy chúng ta rằng lửa thực sự là tất cả những Ðấng thánh linh, và kiến thức (của lửa) phát sinh từ những người Bà la môn, được kèm theo bằng sự thông tuệ. ^[[18]]

 

Nhà Bình giải nói "lửa" tức muốn nói đến Bản ngã. Nhà Huyền bí học nói, Nārada dùng từ “sự thông tuệ” không có ý nói đến "sự biện luận" cũng như không nói đến "tranh cãi" như Arjuna Mishra tin tưởng; mà thật ra là "sự thông tuệ" chân chính hay sự thích ứng của Lửa Minh triết đối với nghi thức công truyền dành cho phàm nhân. Ðó là nỗi bận tâm chính của những người Bà la môn, họ là những người đầu tiên nêu gương cho các dân tộc khác, họ nhân hình hóa và nhục thể hóa các chân lý siêu hình cao cả nhất. Nārada chứng minh điều này một cách rõ ràng và do đó, người nói:

 

Khói của (lửa) này là một sự vinh quang tuyệt diệu (hiện ra) dưới hình thể . . . bóng tối [thật vậy!]; tro (của nó), . . . [là] sự đam mê: và . . . điều thiện gắn liền với nó, trong nó sự hiến dâng bị ném đi. ^[[19]] 

 

Nghĩa là năng lực ấy của môn đồ nắm lấy chân lý tế vi (ngọn lửa) thoát theo hướng lên trời, trong khi sự hy sinh khách quan còn lại như một bằng chứng và lòng thành kính chỉ đối với người thường. Thật ra, sau đó Nārada có thể nói gì khác hơn?

 

Những ai hiểu sự hy sinh sẽ hiểu Samāna và Vyāna như là sự (hiến dâng) chính yếu. Prãna và Apãna là các thành phần của sự hiến dâng, . . . và giữa chúng là lửa. Nó là vị trí tuyệt diệu của Udāna như những người Bà la môn đã hiểu. Khi có ai phân biệt những cặp này hãy nghe tôi nói về chúng. Ngày và đêm là một cặp, giữa chúng là lửa. . . . Cái hiện hữu và cái không hiện hữu là một cặp, giữa chúng là lửa. . .^[[20]]

 

Và sau mỗi sự trái ngược về loại này, Nārada nói thêm:

 

Đó là một vị trí tuyệt diệu của Udāna, như những người Bà la môn hiểu.

 

Hiện nay, nhiều người không hiểu đầy đủ ý nghĩa của sự tuyên bố rằng Samāna và Vyāna, Prāna và Apāna – mà người ta giải thích như "những hơi thở của sự sống", nhưng chúng tôi nói chúng là những nguyên khí với các quan năng và ý nghĩa riêng của chúng –  được hiến dâng cho Udāna, cái gọi là "luồng hơi của sự sống" chính yếu (?), vốn được trình bày như là tác động của mọi tiếp điểm. Và độc giả không biết rằng từ ngữ "Lửa" trong các ẩn dụ này có hai nghĩa là "Bản ngã" và Kiến thức Thiêng liêng cao đẳng, sẽ không hiểu gì về điều ấy và sẽ hoàn toàn bỏ sót điểm chính yếu trong luận cứ của chúng ta như dịch giả và cũng là chủ bút, nhà Phạn học vĩ đại của trường đại học Oxford, ông Max Müller, cũng đã bỏ sót ý nghĩa thực sự trong những lời của Nārada. Về mặt công truyền, sự liệt kê "luồng hơi của sự sống" này, dĩ  nhiên có ý nghĩa phỏng chừng, được ức đoán trong cước chú sau:

 

Ý nghĩa hình như thế này: Nguồn mạch sống của thế giới này nhờ ở sự tác động của những hơi thở của sự sống được gắn liền với bản ngã và đưa đến các biểu hiện của nó với tư cách là những linh hồn cá biệt [?]. Giữa chúng, Samāna và Vyāna được kiểm soát và dưới sự kiềm chế của Prāna và Apāna. . . . Hai cái sau được Udāna chế ngự và kiểm soát, do đó, nó kiểm soát tất cả. Và sự kiểm soát của vị này, đưa đến sự kiểm soát của tất cả năm . . . dẫn đến bản ngã tối thượng. ^[[21]]

 

Điều trên đây được đưa ra để giải thích bản văn, nó nhắc đến những lời của người Bà la môn, người này kể lại y đã đạt đến Minh triết tối thượng của thuyết Yoga như thế nào và đạt được Toàn tri theo đường lối đó. Y nói rằng "đã nhận thức nhờ bản ngã ngụ vị trí trong cái ngã" ^[[22]] nơi mà Brāhma ngự tách biệt với vạn hữu; và y giải thích rằng nguyên lý bất diệt này thì hoàn toàn vượt ngoài sự nhận thức của các giác quan – nghĩa là của năm "hơi thở của sự sống" – y nói thêm rằng:

 

Giữa tất cả những cái này (hơi thở của sự sống) đang chuyển động khắp cơ thể và nuốt chửng nhau, bùng lên ngọn lửa thất phân Vaishvānara. ^[[23]]

 

"Ngọn Lửa" này theo lời bình luận của Nīlakantha, thì đồng nhất với cái “Ta”, Cái Ngã, vốn là mục tiêu của nhà tu khổ hạnh; Vaishvānara là một từ thường được dùng thay cho Bản ngã. Kế đó, vị Bà la môn kể ra những gì mà từ ngữ "thất bội" muốn đề cập đến, và nói:

 

Mũi [hay khứu giác] và lưỡi [vị giác], mắt, da, tai, thuộc đặc tính thứ năm, trí tuệ, và sự hiểu biết, đó là bảy ngọn lửa Vaishvānara. ^[[24]]. . . Đó là bảy (loại) nhiên liệu đối với tôi. ^[[25]]. . . Đó là bảy vị tư tế vĩ đại đang hành lễ. ^[[26]]

 

Bảy tu sĩ này được Arjuna Mishra chấp nhận theo ý nghĩa "linh hồn đã được phân biệt phần nào [thuộc những linh hồn hay nguyên khí] có liên hệ với một vài quyền lực này"; và sau cùng hình như dịch giả chấp nhận sự giải thích, và miễn cưỡng thừa nhận rằng "chúng có thể có nghĩa" như thế, mặc dù chính y giải thích như sau:

 

Các năng lực để nghe, v.v. . . . [tóm lại các giác quan vật chất] được thống ngự bởi các thiên tính. ^[[27]]

 

Dù ý nghĩa như thế nào, sự giải thích trên phương diện khoa học hoặc chính thống, đoạn này trong trang 259 giải thích các lời phát biểu của Nārada ở trang 276, và chứng tỏ rằng khi tham chiếu với những phương pháp ngoại môn và nội môn, thì chúng có sự tương phản. Như thế, Samāna và Vyāna, mặc dù quy phục Prāna và Apāna và cả bốn đều khuất phục Udāna trong việc thu đạt Prānāyāma (của nhà Hatha Yoga phần lớn, hay là hình thức Yoga thấp kém), đã được đề cập đến như sự hiến dâng chính yếu, vì theo luận cứ đúng đắn [của K. Trimbak Telang], "các vận hành của chúng đều quan trọng hơn về mặt thực tiễn đối với sinh lực"; nghĩa là chúng là những thô lậu nhất và được hiến dâng trong sự hy sinh, để cho chúng có thể biến mất, có thể nói như thế, trong tính chất tối tăm của ngọn lửa đó hoặc trong Khói của nó – chỉ trong hình thức nghi lễ công truyền. Nhưng Prāna và Apāna, mặc dù được xem như phụ thuộc (vì ít thô trược hay tinh khiết hơn) có lửa trong chúng; Bản ngã và Kiến thức Bí nhiệm có được do cái Ngã này. Cũng thế đối với thiện và ác, đối với "cái hiện hữu và không hiện hữu"; tất cả những "cặp" này ^[[28]] đều có Lửa giữa chúng, nghĩa là Kiến thức Bí nhiệm, sự Minh triết của Bản ngã Thiêng liêng. Hãy phó mặc cho những ai bằng lòng với Khói của Lửa lưu lại trong đó, nghĩa là trong sự tối tăm của các giả tưởng thần học Ai Cập và việc diễn giải theo nghĩa đen.

Các điều trên chỉ được viết cho các môn sinh Tây phương về Huyền bí học và Thông Thiên Học. Tác giả không chủ trương giải thích các điều này cho những người Ấn Ðộ (họ đã có các vị Ðạo sư riêng), cũng không cho các nhà Ðông phương học, là những kẻ nghĩ rằng họ biết nhiều hơn tất cả các Ðạo sư và các Hiền triết trong quá khứ và hiện tại. Các dẫn chứng và thí dụ hơi dài dòng này đều cần thiết, ít nhất, nó cũng chỉ cho môn sinh những tác phẩm nào y phải nghiên cứu để rút lấy lợi lạc và hiểu biết nhờ đối chiếu. Hãy để y đọc Pistis Sophia dưới ánh sáng của Bhagavad Gītā, của Anugītā và những tác phẩm khác; rồi các tuyên ngôn của Ðức Jesus trong Phúc âm của phái Ngộ đạo sẽ trở nên sáng tỏ và những "che giấu" nghĩa đen liền biến mất. Hãy đọc đoạn sau đây và so sánh nó với sự giải thích trong các Thánh kinh Ấn Độ trên:

 

Và không một Danh xưng nào tuyệt diệu hơn tất cả các Danh xưng này, một Danh xưng bao hàm mọi Danh xưng, mọi Ánh sáng và tất cả [bốn mươi chín] Quyền lực. Nhờ biết Danh xưng này, nếu một người rời thể xác, ^[[29]] không có khói [nghĩa là không có ảo giác thần học],^[[30]] không có bóng tối, không có Quyền lực, không có vị Thống trị nào của Ðịa cầu [không có Thần nhân hay Tinh quân Hành tinh gọi là Thần nào] hoặc của Ðịnh mệnh [Karma] . . . có thể cầm giữ Linh hồn đã biết được Danh xưng này. . . . Nếu nó thốt ra Danh xưng này trước lửa, . . . bóng tối sẽ tránh xa. . . . Và nếu nó thốt ra danh xưng này . . . trước tất cả những Quyền năng của họ, hơn nữa, ngay trước Barbelo,^[[31]] và vị Thần Vô hình và ba vị Thần có quyền lực tam phân, liền đó, nó sẽ thốt lên danh xưng này trong các nơi ấy, chúng sẽ bị ném cái này trên cái khác đến nỗi chúng sẵn sàng tan biến và tiêu ma, và chúng sẽ kêu to lên, Ô Ánh sáng của mọi ánh sáng trong vô lượng quang, hãy nhớ đến chúng tôi và thanh luyện chúng tôi! ^[[32]]

 

Thật không khó để thấy những gì là Ánh sáng và Danh xưng này: Ánh sáng của Ðiểm đạo và danh xưng của "Bản ngã Rực lửa" không phải là một danh hiệu, một hành động, mà là một Quyền lực Tinh thần Vĩnh viễn linh hoạt, cao cả hơn "vị Thần Vô hình" thực sự, vì Quyền lực này là Chính Ngài.

Nhưng nếu tác giả khéo léo và uyên bác của quyển Những nhà Ngộ đạo và các Di tích của họ không chú ý đúng mức đến tinh thần ẩn dụ và khoa thần bí trong những đoạn văn mà y đã dịch và dẫn chứng trong tác phẩm Pistis Sophia – các nhà Ðông phương học khác còn tệ hơn thế nữa. Vì không có được nhận thức trực giác của y về nguồn gốc Ấn Ðộ của Minh triết phái Ngộ đạo và còn kém hiểu biết ý nghĩa về "châu báu" của họ, nên hầu hết các người ấy, bắt đầu từ Wilson và chấm dứt với Weber đầy giáo điều, họ đã phạm những lỗi lầm kỳ dị hầu hết về mọi biểu tượng. Ngài M. Monier Williams và nhiều vị khác đã chứng tỏ một sự hiển nhiên xem thường đối với các "Phật tử Nội môn" như hiện nay người ta gọi các nhà Thông Thiên Học; tuy nhiên, không một môn sinh Triết học Huyền linh nào đã lầm lẫn một chu kỳ với một nhân vật còn sống và ngược lại, như trường hợp này đã thường xảy ra đối với các Ðông phương học giả uyên bác của chúng ta. Một hoặc hai bằng cớ này có thể chứng tỏ một cách linh động những gì mà chúng ta trình bày. Chúng ta hãy chọn cái được biết rõ nhất.

Trong thiên anh hùng ca Rāmāyana, Garuda được gọi là "cậu của 60.000 con trai của Sagara"; và Amshumant, cháu của Sargara, "cháu trai của 60.000 cậu" họ bị cái nhìn của Kapila tiêu diệt thành tro – Purushottama, hay Tinh thần Vô biên lấy mất con ngựa mà Sagara dành để cung hiến Ashvamedha. Mặt khác, con trai của Garuda ^[[33]]  – chính Garuda là Ðại Thiên kiếp hay Ðại Chu kỳ – Jatāyu, vua của bộ lạc giắt lông chim (khi ông sắp bị Rāvana giết chết, ông đem theo Sītā) thốt lời khi nói về chính mình: "Ô Hoàng đế, ta đã ra đời từ 60.000 năm"; sau đó, quay lưng về phía mặt trời – ông từ trần.

Dĩ nhiên, Jatāyu là chu kỳ 60.000 năm trong Ðại Chu kỳ của Garuda; do đó, y được trình bày như con trai của người hay cháu trai, tùy ý, vì toàn thể ý nghĩa nằm trong sự kiện đặt y giữa những hậu duệ của Garuda. Rồi lại còn có Diti, mẹ của Maruts mà các hậu duệ hay dòng dõi thuộc về con cháu của Hiranyāksha, "mà con số là 77 croses (hay 770 triệu) người" theo kinh Padma Purāna. Người ta cho rằng tất cả như câu chuyện này chỉ là những sự giả tưởng vô nghĩa và phi lý. Nhưng – chân lý là con gái của thời gian; và thời gian sẽ chứng minh.

Trong khi chờ đợi, còn gì dễ hơn một sự thử nghiệm, ít nhất để minh xác về niên đại học của kinh Purānas chăng? Có nhiều vị Kapila; nhưng vị Kapila đã tàn sát hậu duệ của vua Sagara – 60.000 người mạnh khỏe – chắc chắn là vị Kapila đã sáng lập triết lý Số luận, vì điều này đã được nói đến trong các kinh Purānas; mặc dù một trong các kinh ấy dứt khoát phủ nhận sự quy trách mà không giải thích ý nghĩa Bí truyền. Chính kinh Bhāgavata Purāna ^[[34]] trình  bày như sau:

 

Sự quả quyết mà những người con trai của vua bị khó chịu vì sự phẩn nộ của nhà hiền triết là truyền thuyết không đúng sự thật. Vì làm thế nào mà tính chất của Bóng tối, vốn tạo ra sự phẩn nộ, lại có ở một nhà Hiền triết mà xác thân là sự Tốt lành và nó đã thanh lọc thế gian – bụi trần theo cách nào đó, thuộc về các cõi trời! Làm sao một sự rối loạn tinh thần có thể làm xao lãng nhà hiền triết này, kẻ đã đồng nhất với Tinh thần Tối thượng, kẻ đã lèo lái [trên cõi thế này] chiếc tàu vững chãi của triết lý Số luận, với sự giúp đỡ của nó, kẻ nào khao khát được tự do đã vượt qua biển đời khủng khiếp, phải chăng đó là con đường của sự chết? ^[[35]]

 

Kinh Purāna có bổn phận nói như thế. Nó có một giáo điều để phổ biến và một chính sách để noi theo – chính sách của đại bí nhiệm đối với các chân lý thiêng liêng huyền bí mà trong vô số thời đại, chỉ được tiết lộ vào lúc Điểm đạo. Do đó, không phải trong các kinh Purānas mà chúng ta phải tìm kiếm sự giải thích của bí nhiệm gắn liền với các trạng thái siêu việt khác nhau của thực thể. Thoạt nhìn, có thể thấy rằng câu chuyện là một ẩn dụ. Cả 60.000 "đứa con" hung bạo, xấu xa, nghịch đạo, là hiện thân của các đam mê của nhân loại, mà "chỉ một cái liếc qua của nhà Hiền triết" – Bản ngã tiêu biểu cho trạng thái cao nhất của sự thuần khiết có thể đạt được trên Trần gian – đủ biến đổi thành tro bụi. Nhưng sự ẩn dụ còn có những ý nghĩa khác, ý nghĩa về chu kỳ và niên đại, một phương pháp ghi dấu các giai đoạn mà một số nhà Hiền triết hoạt động mạnh, cũng được tìm thấy trong các kinh Purānas khác.

Hiện nay, có thể được biết như truyền thuyết thôi, là chính ở Hardwār hay Gangādvāra "chiếc cổng hay ngõ vào sông Hằng" ở chân dãy Hy Mã Lạp Sơn mà Kapila ngồi thiền định trong nhiều năm qua. Không xa dãy Sewalik, đường mòn của Harwār mà ngày nay được gọi là "Ðường mòn Kapila" và cũng là chỗ mà những nhà tu khổ hạnh gọi là "Kapilasthān." Chính nơi đó mà sông Hằng, Gangā tràn ngập khe núi, bắt nguồn và chảy qua các đồng bằng nóng bức của Ấn Ðộ. Chính việc nghiên cứu địa chất đã cho phép quả quyết rằng truyền thuyết đại dương chảy qua chân dãy Himālayas cách đây nhiều năm, không phải hoàn toàn vô căn cứ, vì vết tích rõ rệt của sự kiện này hãy còn lưu lại.

Triết lý Số luận có thể được mang đến đây và được vị Kapila đầu tiên giảng dạy và do vị Kapila sau cùng viết lại.

Hiện nay, Sāgara là tên của biển cả và nhất là của vịnh Bengale, tại cửa sông Hằng vẫn còn mãi cho đến tận ngày nay ở Ấn Ðộ.^[[36]] Phải chăng chẳng bao giờ các nhà địa chất tính toán con số hàng triệu năm để cho biển lùi lại khoảng cách tách biệt với Harwār mà hiện nay được thấy ở 1.024 feet trên mực độ của nó? Nếu tính được bài toán này, các nhà Ðông phương học có thể trình bày Kapila đang thịnh vượng từ đầu thế kỷ thứ nhất cho đến thế kỷ thứ chín sau T.C. có thể đổi ý, nếu chỉ vì một hay hai lý luận thật vững chãi. Trước nhất, con số năm thực sự đã trôi qua từ thời Kapila sẽ được tìm thấy một cách chắc chắn trong kinh Purānas, dù cho các nhà phiên dịch không biết khám phá, và sau đó, Kapila của Chân lý tối thượng (Satya) và Kapila ở Chu kỳ Mạt pháp, có thể là một và có cùng Chơn Ngã mà không cùng phàm ngã. ^[[37]]

Kapila không những là tên của một nhân vật, của một nhà Hiền Triết có thật thuở xưa, tác giả của triết thuyết Số Luận, mà còn là danh xưng chung của các vị Kumāras, các vị Khổ hạnh và Khiết bạch trên thiên giới; do cùng sự kiện mà kinh Bhāgavata Purāna gọi vị Kapila ấy – Ngài vừa được nêu ra ở trước như một phần của Vishnu – tác giả của triết lý Số luận, độc giả phải được báo trước có một tấm "màn che" ngăn chận ý nghĩa Bí nhiệm. Dù Ngài là con trai của Vitatha, như Harivamsha trình bày, hay con của một người nào khác, tác giả của Số luận không thể đồng thời là nhà Hiền triết của Satya Yuga – vào chính lúc bắt đầu Chu kỳ Khai nguyên, khi Vishnu được trình bày dưới hình hài Kapila, "đang được truyền đạt cho mọi tạo vật Minh triết chân thực"; vì điều này liên quan tới giai đoạn nguyên thủy khi "các Con của Thượng Ðế" dạy dỗ cho nhân loại mới được sáng tạo các nghệ thuật và khoa học, từ lâu đã được vun trồng và giữ gìn trong các thánh điện bởi các Ðiểm đạo đồ. Có nhiều vị Kapila nổi danh trong kinh Purānas. Trước tiên là các Hiền triết cổ sơ, kế đó là Kapila một trong ba vị Kumāras "bí mật", và Kapila con trai của Kashyapa và Kadrū - con "rắn nhiều đầu" ^[[38]] – không kể Kapila vị đại Hiền triết thời Mạt pháp. Vị sau này là một Ðiểm đạo đồ, một "Minh triết Xà", Nāga, bị cố ý lầm lẫn với những vị Kapilas của các thời đại trước.